Taş, Kağıt, Cam | Blog

Taş, Kağıt, Cam

1971’de Michael S. Hart’ın ABD Bağımsızlık Bildirgesi’ni e-kitap formatına dönüştürmesiyle başlayan Gutenberg Projesi, bu yılın Ocak ayında 40. yılına girdi. Dijital dönüşümlerine Hart’ın öncülük ettiği e-kitapların sayısı hızla artmaya devam ederken, 2000’li yılların başlarında sabun köpüğü gibi önce büyüyüp hemen ardından patlayan işin ticari boyutuna ilgi ise, son iki yıldır en üst seviyesine çıkmış gibi görünüyor.

Bu ünlü dijital kütüp­hanenin gutenberg.org bölümünde 35 binden fazla e-kitap bulunuyor. Bunlardan 25 bini İngilizce, 10 bini ise aralarında Almanca, Çince, Flemenkçe ve Fransızcanın da bulunduğu diğer dillerde. Ücretsiz olarak yayımlanması için kütüphaneye bağışlanan diğer kitapların barındırıldığı Project Gutenberg Consortia Center’da (Gutenberg.cc) ise 100 bine yakın sayıda ve 100’ü aşkın ayrı dilde e-kitap bulunuyor.

Piyasaya sunulduğu günden itibaren büyük ilgi gören Amazon’un e-kitap görüntüleyicisi olan Kindle ile uyumlu kitap sayısı 410 bini geçmiş durumda. Sistemine dâhil ettiği 1,5 milyondan fazla taranmış veya standart e-kitap düzenine göre oluşturulmuş kataloğuna rağmen Google da boş durmuyor ve bu sayıya yenilerini eklemek amacıyla yazar, yayıncı ve telif hakkı sahiplerini eserlerini “Google Kitap Arama” sistemine dâhil etmeye çağırıyor.

 

Google’ın books.google.com adresinde yayımlanan açıklama şöyle: “Üç yıl önce Yazarlar Birliği, Amerika Yayıncılar Birliği ve birkaç yazar ile yayıncı, Google Kitap Arama’ya karşı bir grup hareketi davası açtı. Bugün davanın sonuçlandığını ve bu endüstri ortaklarıyla birlikte çalışarak daha fazla kitabı online olarak sunacağımızı duyurmaktan mutluluk duyuyoruz. Birlikte çalışarak, yazarların, yayıncıların, araştırmacıların ve okuyucuların çıkarlarını tek başımıza yapabileceğimizden daha iyi koruyacağız.

 

Elektronik kitap piyasasının okurlar dışında iki temel boyutu bulunuyor: Yayımcılık ve bu dijital kitapları görüntüleyen sistemler. Gennaration’ın ilk sayısında “Camdan kelimeler” başlığıyla ayrıntılı olarak yer verdiğimiz bu sistemlere, geçtiğimiz günlerde Apple’ın iPadisimli cihazının da eklendiği söylenebilir. Ancak, 27 Ocak 2010 tarihinde düzenlenen ve Apple CEO’su Steve Jobs’un konuşmacı olduğu özel bir etkinlikle tanıtılan bu ürün henüz piyasaya çıkmadı. Öte yandan, iBooks ismi verilen kitap görüntüleme yazılımı ile kitap satın alma işlevi görecek iBookstore ise başlangıçta yalnızca ABD’de kullanılabilecek.

 

Henüz duyurulmadan çıkarılan söylentiler üzerine The Wall Street Journal’da Hz. Musa’nın “On Emir”ine atıfta bulunan “Üzerinde birtakım emirlerin yazılı olduğu tabletten bu yana hiçbir tablet karşısında bu kadar heyecanlanmamıştık.” yorumu, iPad’in daha çok bir bilgi, bir kitap taşıyıcısı yönüne vurgu yapıyor. Oysa iPad yalnızca bir e-kitap görüntüleyicisi değil, Sony’nin Reader’ı, Amazon’un Kindle’ı, Barnes&Noble’ın Nook’u ve benzeri cihazlardan diğer yeteneklerinin çeşitliliği anlamında ayrılıyor.